Δευτέρα, 16 Ιουνίου 2014

IDRIES SHAH: DO NOT LOOK AT MY OUTWARD SHAPE BUT TAKE WHAT IS IN MY HAND

της Βασιλίκας Σαριλάκη*

Σήμερα γιορτάζουν μερικοί φίλοι τα 90 χρόνια από την γέννηση ενός φωτεινού πνεύματος. Ενός μεγάλου Σούφι δάσκαλου. Ενός ανθρώπου που ανέλαβε κάποτε το δύσκολο έργο να μεταφέρει το άρωμα, την ουσία και το πνεύμα της βαθιάς ανθρωπιστικής παράδοσης των Σούφι στην Δύση. 
Χωρίς τον δογματισμό των ποικιλόμορφων σεκτών, χωρίς το άχρηστο κέλυφος των διαφόρων εμπορικών τελετουργιών, χωρίς τον αδιέξοδο προσηλυτισμό και το ύφος καρδιναλίων.
Η λογοτεχνία, η φιλολογία, η ιστοριογραφία, η εκπαίδευση, δίχως τον ξύλινο ακαδημαϊκό τους μανδύα, η ουσία της φιλοσοφίας, οι προσπάθειες αξιοποίησης ειδικών τεχνικών ταχύρρυθμης διδασκαλίας στην εκπαίδευση, η έμμονη προσπάθεια αναβάθμισης της παιδείας και κυρίως η μεταφορά της γνώσης στο να «μαθαίνει κανείς πώς να μαθαίνει» (που αποτελεί τίτλο βιβλίου του Shah) αποτελούν βασικές κατευθύνσεις του.

Ο Shah έγραψε μαγικά βιβλία. Πρώτο και πιο γνωστό «Οι διδασκαλίες των Σούφι» (στα ελληνικά εκδ. Πύρινος Κόσμος) που έγινε και μπεστ σέλλερ και πήρε 6 πρώτα βραβεία σε διάφορες κατηγορίες από την Unesco το 1973, 9 χρόνια μετά την έκδοσή του, το 1964.. Ακολούθησαν πολλά άλλα, πάνω από 36, μεγάλο τμήμα των οποίων ήταν αφιερωμένο στις αλληγορικές ιστορίες του Νασρεντίν Χότζα, ως ιδιαίτερου τρόπου μεταφοράς γνώσης, από έναν χιουμορίστα δάσκαλο Σούφι. Επίσης βιβλία πάνω σε θέματα ψυχολογίας, κουλτούρας, περιήγησης, μεταφυσικής.


Ιστορίες με μεταφυσικό βάθος και νόημα έγραψε κι ο ίδιος σε βιβλία του. Ο Shah πέρα από διάσημος συγγραφέας (μέχρι τον θάνατό του το ’96 είχε ήδη πουλήσει πάνω από 15 εκατ. αντίτυπα σε όλον τον κόσμο) υπήρξε και σημαντικός δάσκαλος. Η Doris Lessing, ήταν για 30 χρόνια πνευματική συνοδοιπόρος του όπως και ο Robert Graves που έγραψε και τον πρόλογο του βιβλίου «Οι Σούφι». Το βιβλίο αυτό, γράφει η Lessing «μου άλλαξε την ζωή». Νομίζω, το ίδιο συνέβη και σε άλλους.

Ο Shah έλεγε πως ο Σουφισμός είναι μια μορφή παγκόσμιας σοφίας, πως δεν είναι Ισλαμικός αφού προϋπήρξε του Ισλάμ. Η φύση του Σουφισμού- προσθέτει- είναι ζωντανή, μη στατική, και δεν μπορεί να κατακτηθεί μελετώντας τις παλαιές εκφράσεις του ή τις μεθόδους των παλαιών δασκάλων. Αντίθετα ο Σουφισμός χρειάζεται συνεχή αναπροσδιορισμό και προσαρμογή για να ταιριάξει στις νέες συνθήκες και περιβάλλοντα. 
«Οι σχολές των Σούφι, είναι σαν τα κύματα που σκάνε πάνω στους βράχους: είναι από την ίδια θάλασσα, με διαφορετικές μορφές, για τον ίδιο σκοπό» γράφει αναφερόμενος στο ρητό του Ahmad al-Badawi. 
Ο Shah, παρουσίαζε τον Σουφισμό ως έναν δρόμο που υπερβαίνει τις θρησκείες, και ως μια σύνθεση ψυχολογικών μεθόδων που οδηγούν στην αυτοπραγμάτωση, στην διαμόρφωση «νέων πνευματικών οργάνων» που οδηγούν σε μια νέα εξέλιξη του ανθρώπινου γένους.
Γεννημένος στην Ινδία το 1924, γόνος οικογένειας Αφγανών ευγενών, ο Shah μεγάλωσε κι έζησε κυρίως στην Αγγλία. Ένα από τα πρώτα του βιβλία ήταν μια μελέτη γύρω από την «Μαγεία» και διάφορες μεταφυσικές δοξασίες της Ανατολής. Το 1960 ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο Octagon Press, όπου παρουσίαζε μεταφράσεις κλασσικών του Σουφισμού και δικές του εκδόσεις μεταξύ των οποίων και μια νέα απόδοση των Rubaiyat του Ομαρ Καγιάμ. 

Εικονογράφηση της Rose Mary Santiago από το βιβλίο The
Clever Boy and the Terrible, Dangerous Animal
 του Idries Shah
Το 1965, ένα χρόνο μετά την έκδοση του περίφημου βιβλίου του «Οι Σούφι», ίδρυσε το «Ινστιτούτο Πολιτισμικών Ερευνών» και μετέπειτα το «Ινστιτούτο Μελέτης της Ανθρώπινης Γνώσης», που λειτουργεί ακόμη στην Αμερική υπο την εποπτεία του γνωστού ψυχολόγου Robert Ornstein στο Stanford University. 

Η γνωριμία του Shah με τον Ornstein έγινε το 1960. Ο τελευταίος «μετέφρασε» με όρους ψυχοθεραπείας πολλές τεχνικές σουφισμού, που σήμερα έχουν διασπαρεί ως αντικείμενο μελέτης σε πολλά πανεπιστήμια στον κόσμο. Ειδικότερα το βιβλίο του Ornstein «Η ψυχολογία της Συνειδητότητας» (1972), έγινε δεκτή με μεγάλο ενθουσιασμό στους Πανεπιστημιακούς κύκλους ψυχολόγων, καθώς πρότεινε νέες τεχνικές όπως την «βιοανάδραση» ενώ ακολούθησαν κι άλλες επιτυχείς εκδόσεις του ιδίου.

Ένας άλλος καθηγητής ψυχολογίας, ο Arthur J. Deikman, που άρχισε να μελετά τα εσωτερικά νοήματα και την ψυχολογική σοφία των διδακτικών ιστοριών των Σούφι την δεκαετία του ’70, λέει πως « οι δυτικοί ψυχοθεραπευτές μπορούν να επωφεληθούν από την προοπτική που παρέχει η ουσία του Σουφισμού, αν μελετήσει κανείς κατάλληλα τα υλικά που προσφέρει» . 

Ο Ινδός φιλόσοφος Osho, σχολιάζοντας την δουλειά που έκανε ο Shah για το βιβλίο «Οι Σούφι» είπε: « Είναι ένα διαμάντι. Η αξία αυτού που έχει κάνει με αυτό το βιβλίο είναι απροσμέτρητη. Επίσης, όχι μόνο έκανε τον μουλά Νασρεντίν γνωστό στην Δύση αλλά ομόρφυνε ακόμη περισσότερο τις ιστορίες του, τις έκανε να δείχνουν πιο δυνατές, πιο οξείς» 

Θα μπορούσε κανείς να κάνει πάρα πολλές άλλες αναφορές, αφού μέχρι και συνέδριο έχει γίνει για το έργο του Shah αλλά δεν είναι ο στόχος του κειμένου αυτού να γράψει έναν ύμνο. Είναι όμως ένα μεγάλο «ευχαριστώ» για την αφύπνιση, την ομορφιά, τον πλούτο ιδεών και τον νέο δρόμο ζωής που άνοιξε σε μερικούς από εμάς..





Περισσότερα για το έργο του Idries Shah και τον σουφισμό εδώ:
http://en.wikipedia.org/wiki/Idries_Shah,
http://www.idriesshah.com/, http://ishk.net/sufis/index.html,
http://www.humangivens.com/pages.php?pageid=12


*από ανάρτηση της Βασιλίκας Σαριλάκη στο fb

0 σχόλια (+add yours?)

Δημοσίευση σχολίου